[78]

.
Dymówka*) (Jaskółka dymówka) (Hirundo rustica) - niewielki ptak wędrowny z rodziny jaskółkowatych, zamieszkujący niemal całą Euroazję, część północnej Afryki i Amerykę Północną. W Polsce bardzo liczny ptak lęgowy. Wędrowny, przeloty w IV-V i IX-X. Zimuje w południowo-wschodniej Azji, subsaharyjskiej Afryce i większej części Ameryki Południowej.

Wygląd zewnętrzny
Silnie wcięty ogon, widełki są najdłuższe u starych samców - do 7,5 cm głębokości. Skrzydła dość długie i wąskie, ostro zakończone. Słaby dymorfizm płciowy - obie płci ubarwione jednakowo, samice mają jedynie nieco krótsze zewnętrzne sterówki. Wierzch czarny z granatowym połyskiem, spód kremowy, na piersi czarna obwódka. Podgardle i czoło ceglastoczerwone. Mały, czarny dziób. Nogi drobne, czarne. Na spodniej stronie ogona białe plamy. Przedstawiciele podgatunków H. r. transitiva i H. r. savignii mają rdzawy brzuch i węższą lub wręcz niewidoczną obrożę na piersi.
Młode mają krótsze zewnętrzne sterówki, obrożę na piersi nakrapianą oraz podgardle i czoło bladoróżowe.

Rozmiary
dł. ciała ok. 17-23 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 32-35 cm
Waga
ok. 16-21 g

Głos
Ostrzega przed niebezpieczeństwem krótkim "fit fit". Śpiew świergoczący, miękki, przerywany charakterystycznym terkotem.

Zachowanie
Większość czasu spędza w powietrzu. Lata zwinnie, często nisko nad ziemią, robiąc w powietrzu nagłe zwroty i przekręcając się na boki. Chętnie odpoczywa na drutach lub antenach. Prawie nigdy nie siada na ziemi - jedynie w czasie budowy gniazda, po to aby zebrać błoto jako budulec. Pije wodę, zniżając lot nad rzeką lub jeziorem, uderzając brzuszkiem o powierzchnię wody i chwytając rozbryzgujące się krople. Jesienią gromadzi się w stada, liczące nawet 30 tysięcy osobników. Nocuje wtedy w trzcinach.

Środowisko
Gatunek uległ silnej synantropizacji, występuje niemal wyłącznie w pobliżu ludzkich siedzib.

Pożywienie
Drobne owady (błonkówki, chrząszcze, muchówki), które chwyta w locie, zwłaszcza nad wodą lub wilgotnymi łąkami.

Lęgi
W ciągu roku wyprowadza 2-3 lęgi,w maju - lipcu.

Gniazdo
Gniazda buduje (w przeciwieństwie do jaskółki oknówki) wewnątrz budynków do których zdoła wejść, np. w stajniach, oborach, chlewniach itd. Niektóre jaskółki budują swe gniazda na lampach, rurach przy ścianach, a nawet na drzwiach. Zbudowane z gliny i błota sklejonego śliną, usztywnione trawą, otwarte od góry (pozwala to na odróżnienie od gniazda oknówki). Obficie wysłane piórami i sierścią.

Jaja
Samica składa w odstępach jednodniowych zwykle 4 do 5 jaj, białych z brązowymi plamkami.

Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 14 do 16 dni przez oboje rodziców, choć głównie przez samicę. Ptak wysiadujący jest karmiony przez drugiego z rodziców, oboje nocują razem w budynku w którym znajduje się gniazdo. Przez noc zmieniają się kilkakrotnie z wysiadywaniem.

Pisklęta
Pisklęta klują się nagie i bezbronne. Opuszczają gniazdo po 19-23 dniach, ale jeszcze przez 14-16 dni są karmione przez oboje rodziców. Przez pierwszy tydzień wracają jeszcze na noc do gniazda, ale są wkrótce przepędzane przez samicę, która przygotowuje się do następnego lęgu.

Status i ochrona
Objęta ochroną gatunkową ścisłą.


Podgatunki

H. rustica erythrogasterWyróżnia się 7 podgatunków, zamieszkujących odpowiednio:

H. rustica rustica - Europa
H. rustica transitiva - południowa Turcja i Lewant
H. rustica erythrogaster - Ameryka Północna
H. rustica savignii - Egipt
H. rustica gutturalis - wschodnia Azja
H. rustica saturata - wschodnia Azja
H. rustica tytleri - wschodnia Azja


Opis zaczerpnięty z Wikipedii

*) Nazwa gatunku zgodna z terminologią przyjętą przez Komisje Faunistyczną

[Kubek]

Głos jaskółki dymówki

[78]

Dorosły samiec - charakterystyczne długie sterówki






Owady są podstawowym pożywieniem



Młode w gnieździe

[Acci]

Młode dymówki w gnieździe





młoda dymówka tuż po wylocie z gniazda

[78]

Dymówki w locie. Pragnienie zaspokajają chwytając wodę dziobem, lecąc tuż nad powierzchnią wody.

[Monia]

Dymówka w gnieźdźie

[Monia]

Opis do powyższego zdjęcia

Parka Dymówekzbudowała gniazdo w kształcie półmiska na klatce schodowej w bloku o wysokości ok. 15 metrów. Budynek ma 2 piętra z parterem oraz strych, z dala od centrum miasta. Gniazdo oprócz typowego jak dla jaskółek budulca czyli gliny, przeplatane jest źdźbłami trawy. Usytułowane jest na najwyższym piętrze, w kącie, gdzie samiec chroni samicy, i zdobywa dla niej i pisklaków jedzenie. Okno w budynku jest cały czas otwarte, by nie stanowiło to dla Dymówek żadnej przeszkody.

[78]

Dymówki, które straciły zeszłoroczne gniazdo, zaczęły budowac na początku lipca nowe.

[78]

Młoda dymówka

[78]

Dymówka w odbudowanym gnieździe





Gniazdo dymówki

[78]

Karmienie młodych dymówek

[78]

[oczko1]

[78]

Młode dymówki czekają na rodziców.Widząc zbliżającą się dorosłą dymówkę,trzepoczą skrzydłami i szeroko otwierają dziobek.

[78]

Sceny z karmienia