[Kubek]

.
Błotniak łąkowy (błotniak popielaty) (Circus pygargus) - duży, wędrowny ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący niemal całą Europę, Afrykę Północną oraz zachodnią i środkową Azję. W Polsce bardzo nieliczny ptak lęgowy niżu, liczniejszy na wschodzie kraju. Wędrowny, przeloty IV-V i VIII-X. Populacja polska ma zimowiska w Afryce na południe od Sahary.

Wygląd zewnętrzny
Wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy. Samiec ma jasnoszary grzbiet i pierś, a spód biały z podłużnymi brązowymi kreskami. Dziób czarny, nogi żółte. Lotki pierwszorzędowe są czarne, a na drugorzędowych znajduje się czarna pręga. Samica nieco większa, rudobrązowa. Spód śmietankowy z podłużnymi brązowymi plamami, poza brązowym brzuchem. Ogólnie ptak podobny do błotniaka zbożowego, ale ma dłuższe i węższe skrzydła. Samicę ponadto łatwo pomylić z błotniakiem stepowym.

Rozmiary
dł. ciała ok. 42-46 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 115-125 cm

Waga
ok. 330-420 g

Głos
Odzywa się prawie wyłącznie w pobliżu gniazda, wysokim "jik-jik-jik". Poza tym milczący.

Zachowanie
Patrolując łąki, lata nisko nad ziemią, wolnym, kołyszącym lotem.

Środowisko
Otwarte przestrzenie, łąki i bagna. Od lat 80. XX wieku (ze względu na zanik naturalnych siedlisk) coraz częściej gnieździ się na polach uprawnych, w zbożu.

Pożywienie
Drobne kręgowce, zwłaszcza gryzonie, jaja i pisklęta ptaków, duże owady (chrząszcze, pasikoniki, ważki). Na południu Europy również jaszczurki.

Lęgi
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, od połowy maja do początku czerwca.

Gniazdo
Na ziemi, pod osłoną krzewów lub wierzb, w trzcinowiskach i na nie koszonych łąkach. Budowane przez samicę.

Jaja
Samica składa 3-5 jaj w odstępach jedno- do trzydniowych.

Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są tylko przez samicę, od złożenia pierwszego jaja przez okres około 27-30 dni.

Pisklęta
Okryte białym puchem. Opuszczają gniazdo po 26 - 35 dniach. Przez 2 tygodnie po wylocie są jeszcze dokarmiane przez rodziców.

Zachowanie sie ptaków przy gnieździe
Samica siedzi nieustępliwe, zrywa sie tylko niekiedy na ostrzegawczy głos krążącego samca.


Status i ochrona
Przybliżony zasięg występowania: - jasnozielony - zasięg gniazdowania - niebieski - zasięg zimowania


Objęty ochroną gatunkową ścisłą. Wymaga ochrony czynnej.

W Polsce w latach 90. XX wieku zauważono wzrost liczebności tego gatunku, obecnie jest ona ustabilizowana i wynosi ok. 1300-1500 par. Na dwóch terenach (torfowiska węglanowe pod Chełmem oraz Bagna Biebrzańskie) zaobserwowano spadek liczebności; na pierwszym z tych terenów najprawdopodobniej z powodu obniżenia poziomu wód gruntowych oraz niszczenia lęgów przez lisy, na drugim - z powodu zaprzestania wykaszania łąk i przez to zaniku terenów łowieckich dla błotniaków.

Główne zagrożenia to:

* przekształcanie naturalnych siedlisk błotniaka łąkowego (melioracja podmokłych łąk i bagien, zanik miedz, ugorów, zakrzaczeń i oczek wodnych
* niszczenie gniazd, które są założone na polach uprawnych, przez zmechanizowany sprzęt rolniczy
* drapieżnictwo lisa
* na zimowiskach - przekształcanie środowiska i masowe stosowanie toksycznych środków ochrony roślin.

Działania ochronne prowadzone są przez Towarzystwo Przyrodnicze "Bocian" przy współpracy z innymi krajowymi i zagranicznymi organizacjami przyrodniczymi. Polegają one na:

* wyszukiwaniu i zabezpieczaniu gniazd
* uświadamianiu rolnikom potrzeby ochrony gatunku
* edukacji i rozpowszechnianiu informacji na temat ochrony w mediach.

Źródła:
Wikipedia
Gniazda naszych ptaków J. Gotzman, B. Jabłoński

[Kubek]

Głos błotniaka łąkowego

[78]

Samiec

[Kamil]

[ronin]

[bufa2905]

Błotniak łąkowy w towarzystwie łosia na biebrzańskich bagnach.

[bufa2905]

Samica błotniaka łąkowego